# Instagram арқылы сатуға

> Директтегі жұмыс реті: төлем сілтемесі, кабинеттен қолмен счёт, Telegram боттан счёт шығару. Бәрі кодсыз істейді. Тапсырысты шатастырмай есеп жүргізу жолы.

## Қысқаша

Instagram-да сату үшін сайт та, әзірлеуші де керек емес. Үш құрал жетеді: **төлем сілтемесі** (`qut.kz/p/<slug>` — директке тастай саласыз), **кабинеттен қолмен счёт** және **Telegram боттан `/invoice` командасы** (телефоннан, компьютерсіз). Клиент Kaspi-де растайды, ақша сіздің Kaspi шотыңызға түседі, счёт кабинетте «төленді» болып тұрады.

## Директтегі жұмыс реті

1. Клиент сторидан немесе посттан жазады: «Осы бар ма?»
2. Сіз тауар бар-жоғын, сомасын, жеткізуін келісесіз
3. Төлемді жібересіз — үш жолдың бірімен (төменде)
4. Клиент төлейді
5. Сіз кабинеттен немесе Telegram-нан «төленді» дегенді көресіз
6. Тауарды жіберіп, тапсырысты жабасыз

Ең маңызды әдет: **соманы ауызша келіскен соң бірден счёт шығару**. Сома счёттың ішінде тұрса, клиент қате аударып жібермейді, ал сіз кімнің қанша төлегенін кейін іздемейсіз.

## Үш жолдың қайсысын қашан

| Жол | Қашан ыңғайлы | Не керек |
|---|---|---|
| Тұрақты төлем сілтемесі | Бағасы бір тауарлар, сторидағы «ссылка в шапке» | Бір рет жасау |
| Ашық сомалы сілтеме | Әр тапсырыс әр сома, алдын ала депозит | Бір рет жасау |
| Кабинеттен қолмен счёт | Нақты клиентке нақты сома | Компьютер немесе телефондағы браузер |
| Telegram боттан `/invoice` | Жолда жүргенде, жылдам | Ботты бір рет байланыстыру |

### Тұрақты төлем сілтемесі

Кабинет → **Сілтемелер** бөлімінде тауарға сілтеме жасайсыз: атауы, сомасы. Шығатыны `qut.kz/p/<slug>` түріндегі қысқа адрес. Оны профильдің био бөліміне, сторидың стикеріне, директтегі жауапқа қоя бересіз.

Бір сілтемені қанша клиент ашса да болады — әрқайсысы бөлек счёт болып түседі. Сілтемені кез келген уақытта тоқтата аласыз.

### Ашық сомалы сілтеме

Сома алдын ала белгісіз болса (өлшемге, санға, жеткізуге қарай өзгеріп отырса), сомасы ашық сілтеме жасайсыз — клиент соманы өзі енгізеді. Директте «мынаған 14 500 енгізіңіз» деп жазасыз.

Мұның бір қаупі бар: клиент сомасын қате енгізуі мүмкін. Сондықтан ірі сомалар үшін қолмен счёт жасаған сенімдірек — онда сома өзгермейді.

### Кабинеттен қолмен счёт

Кабинетте счёт жасайсыз: сома, сипаттама, қажет болса клиенттің телефон нөмірі. Екі түрі бар:

- **QR счёт** — QR суреті мен сілтеме шығады. Сілтемені директке тастайсыз.
- **Телефонға счёт** — клиенттің Kaspi қосымшасына push келеді, ол ештеңе сканерлемейді. Нөмірді `7XXXXXXXXXX` пішімінде енгізесіз, сома бүтін теңге болады.

Реті: [Бірінші счётты қалай жасау керек](/kb/first-invoice).

### Telegram боттан

Ботты кабинетке байланыстырып қойсаңыз, телефоннан `/invoice` деп счёт шығара аласыз, `/today` — бүгінгі счёттар, `/last` — соңғылары, `/status` — қызмет күйі, `/cancel` — счётты болдырмау. Нұсқаулық: [Telegram бот](https://api.qut.kz/docs/guide/telegram_bot).

Бұл директте отырып сату үшін ең жылдам жол: сөйлесіп жатқан жерде счёт шығарасыз.

## Қандай API әдісі қолданылады

Instagram сценарийінде API **міндетті емес** — жоғарыдағы үш жол кодсыз жұмыс істейді. Бірақ тапсырыстарыңызды CRM-ге немесе кестеге жинағыңыз келсе, негізгі әдіс сол: `POST /api/v1/invoices` (`amount`, `kind`, `description`, `externalOrderId`, `customer.phone`, `metadata`), сосын webhook арқылы `invoice.paid` оқиғасын қабылдау. Толығырақ схема: [Интернет-дүкенге қосу](/kb/for-online-store).

## Есеп жүргізу

Instagram-да ең жиі шатасатын жер — кім не үшін төледі.

- **Сипаттамаға клиенттің атын немесе тапсырыс нөмірін жазыңыз.** «Тапсырыс 118, Айгүл» деген сипаттама кейін бәрін шешеді. QR счётта сипаттама 100 таңба, телефонға счётта 60 таңба.
- **Нөмірлеп отырыңыз.** Қарапайым дәптер де болады: 118, 119, 120. Сол нөмірді счёттың сипаттамасына қосасыз.
- **Кабинеттен экспорт жасаңыз.** Счёттар тізімін кезең бойынша CSV етіп жүктеп, бухгалтерияға немесе өзіңізге есеп ретінде қолданасыз.
- **Бірнеше бағытыңыз болса** (мысалы, киім және косметика), әрқайсысына бөлек төлем сілтемесін жасап, сипаттамаға белгі қойыңыз. Кейін сүзу оңай болады.
- **Клиент «төледім» десе, сеніп қалмаңыз** — кабинеттегі күйге қараңыз. Экран суреті дәлел емес.

## Ерекше ескертулер

- **QR-дың сканерлеу терезесі шамамен үш минут.** Директке QR суретін тастасаңыз, клиент оны жарты сағаттан кейін ашып, «істемейді» деуі мүмкін. Сондықтан директте QR суретін тастамай, **сілтеме** немесе **телефонға счёт** қолданған дұрыс, ал клиент кешігіп жауап берсе, жаңа счёт шығарып беріңіз.
- **Кассир нөмірі клиентке көрінеді.** Бұл Kaspi-дің қалыпты жұмысы, сіздің жеке нөміріңіз емес — кассир нөмірі.
- **Клиентте Kaspi қосымшасы болмаса**, телефонға счёт жетпейді, сілтеме беріңіз: [Клиентте Kaspi қосымшасы жоқ](/kb/customer-no-kaspi).
- **Кеш төлем болады.** Мерзімі біткен счётқа ақша кешігіп келуі мүмкін. Кабинетте ондай счёт «төленді» болып жаңарады — тауарды беріңіз немесе ақшаны қайтарыңыз.
- **Ақша тіке сіздің Kaspi шотыңызға түседі**, бізде тұрмайды: [Ақша қашан және қайда түседі](/kb/money-arrival).

## Жиі қойылатын сұрақтар

**Сайтым жоқ, тек Instagram парақшам бар. Бола ма?** Иә. Төлем сілтемелері, кабинеттен счёт және Telegram бот — үшеуі де код жазуды талап етпейді.

**Сілтемені сторидың стикеріне қоюға бола ма?** Иә, `qut.kz/p/<slug>` — қарапайым сілтеме, кез келген жерге қоя аласыз.

**Бір сілтемені бірнеше клиент ашса не болады?** Әрқайсысына бөлек счёт жасалады. Кабинетте бәрі бөлек жол болып тұрады.

**Бірнеше адам директті жүргізсе ше?** Кабинетке қызметкер шақыруға болады, рөлдері бар: [Қызметкерге кабинетке рұқсат беру](/kb/team-access). Кабинетке өз жеке нөміріңізбен кіресіз: [Кабинетке қалай кіру керек](/kb/cabinet-login).

**Тауар қайтарылса, ақшаны қайтара аламын ба?** Иә, кабинеттен толық немесе ішінара қайтару жасалады.