# Нүктелер бойынша бөлек есеп — әр дүкенге өз кілті

> Бірнеше дүкен, филиал немесе нүкте болғанда счёттарды қалай бөлу керек: әр нүктеге бөлек API кілт пен webhook, кілтті кассирге байлау, нені бөлуге болады және нені болмайды, қашан бөлек ұйым ашу керек.

## Қысқаша

Бірнеше нүкте болса, ұйымды бөлудің қажеті жоқ. **Әр нүктеге бөлек API кілт** беріңіз — сонда әр счёт қай кілтпен жасалғаны белгілі болады, ал webhook-ты да нүкте бойынша бөлек жіберуге болады.

Бөлінетіні: кілттер, webhook адрестері, кассирлер және есеп кесіндісі. **Бөлінбейтіні: ақша, тариф және лимиттер** — олар ұйымға ортақ болып қалады.

Бөлек бухгалтерия, бөлек Kaspi шоты немесе бөлек тариф керек болса — ол бөлек ұйым ашатын жағдай.

## Әр нүктеге бөлек кілт

Бір ұйымда бірнеше API кілт болуы қалыпты. Кілттерді нүкте атымен атаңыз, сонда кабинетте де, есепте де шатаспайсыз:

| Кілт атауы | Қайда тұрады |
|---|---|
| `Абай көшесі — касса` | Бірінші дүкеннің кассасындағы бағдарлама |
| `Сейфуллин — касса` | Екінші дүкен |
| `Интернет-дүкен` | Сайттың сервері |
| `Telegram бот` | Бот жұмыс істейтін сервер |

Не береді:

- Бір нүктенің кілті сыртқа шықса, **тек сол кілтті жойып**, жаңасын бересіз — қалған нүктелер жұмысын тоқтатпайды
- Әр кілттің құқығын бөлек шектеуге болады: кассаға `invoices:write` жеткілікті, ал `refunds:write` керек емес. [Құқықтар (scopes)](/kb/scopes)
- Кабинетте әр кілттің соңғы қолданылған уақыты көрінеді — істемей тұрған нүктені солай табасыз

Кілттерді жасау мен жою — әзірлеуші немесе иесі рөлінде: [Рөлдер мен құқықтар](/kb/roles-and-permissions).

## Кілтті нақты кассирге байлау

Ұйымда бірнеше кассир болса (мысалы әр нүктеде өз кассир нөмірі), кілтті **нақты бір кассирге байлауға** болады.

Байланған кілт:

- Нақты (live) счёттарды тек сол кассир арқылы жасайды
- **Басқа кассирдің счёттарын көрмейді** — оларға 404 қайтарады
- Sandbox счёттары бәріне ортақ болып қалады, олар — ортақ сынақ деректері

Бұл нүктелерді нағыз мағынада бөлудің жалғыз жолы: бір нүктенің жүйесі екінші нүктенің счёттарын оқи алмайды. Егжей-тегжейі: [API кілтті кассирге байлау](/kb/api-key-connection).

Бір ұйымға бірнеше кассир қосу туралы: [Бірнеше кассир](/kb/two-cashiers).

## Әр нүктеге бөлек webhook

Webhook адрестерін де бөлуге болады. Екі жиі кездесетін құрылым:

| Құрылым | Қашан ыңғайлы |
|---|---|
| Бір ортақ webhook, ішінде бөлу | Бәрі бір серверде, счёттың белгісіне қарап бағыттайсыз |
| Әр нүктеге бөлек webhook адресі | Нүктелердің жүйелері бөлек, әрқайсысы өзіне ғана қатыстысын алады |

Екінші жағдайда әр адрестің **өз құпиясы** болады, сондықтан бір нүктенің құпиясы сыртқа шықса, қалғандарын ауыстырудың қажеті жоқ. Қолтаңбаны тексеру ережесі екеуінде де бірдей: [Webhook қауіпсіздігі](/kb/webhook-security).

## Счёттарды қалай белгілеу керек

Кілт пен кассирден бөлек, счёттың өзіне де нүкте белгісін қойған дұрыс — есеп сонда әлдеқайда жеңіл болады:

- `metadata` ішіне нүктенің кодын салыңыз: `{ "branch": "abay" }`
- `externalOrderId` ішінде нүкте префиксі болсын: `ABAY-1024`, `SEIF-1024`
- Счёт сипаттамасына нүктені **қоспаңыз** — оны клиент көреді, ол оған қажет емес

Бұл белгілер webhook денесімен бірге қайта келеді, сондықтан өз жүйеңізде тапсырысты дұрыс филиалға бағыттайсыз. Толығырақ: [Metadata және тапсырыс нөмірі](/kb/metadata-and-orders).

## Есепті жинау

- Кабинеттің **Счёттар** бөлімінде сүзіп, кезең бойынша экспорт жасайсыз: [CSV экспорт және есеп](/kb/csv-export)
- Нүкте кесіндісі `metadata` мен `externalOrderId` белгілері арқылы шығады
- Бір нүктенің жүйесі өз кілтімен сұрау салғанда, кілт кассирге байланған болса, өз счёттарын ғана көреді
- Айлық жиынтық ұйымға ортақ болғандықтан, «бүкіл бизнес бойынша» есеп те бір жерден шығады

## Не бөлінбейді

Мұны алдын ала білген дұрыс:

| Не | Күйі |
|---|---|
| Ақша | Ұйымның Kaspi шотына түседі. Кассир бойынша бөлек шот болмайды |
| Тариф және оның бағасы | Ұйымға бір тариф. Нүкте саны бағаға әсер етпейді |
| Айлық счёт лимиті | Ұйымға ортақ. Барлық нүкте бір лимиттен жейді |
| Тәуліктік қорғаныс | Ұйымға ортақ |
| Қызметкерлер мен рөлдер | Ұйым деңгейінде. Нүкте бойынша бөлек рөл жоқ |
| Кабинеттегі көріну | Ұйым мүшесі барлық нүктенің счёттарын көреді |

Яғни нүктелерді бөлу — **есеп пен қауіпсіздік деңгейінде**, қаржы деңгейінде емес.

Лимиттерді есептегенде барлық нүктенің счётын қосып есептеңіз: [Тарифтер және лимиттер](/kb/tariff-limits).

## Қашан бөлек ұйым ашу керек

Бөлек ұйым ашу қажет болатын жағдайлар:

- Нүктелердің **Kaspi шоты бөлек** — әр ЖК немесе ЖШС өз ақшасын өзі алады
- **Бухгалтерия бөлек**, құжаттар да бөлек рәсімделеді
- Нүктелердің иелері әртүрлі адамдар, бір-бірінің счёттарын мүлдем көрмеуі керек
- Айлық көлемі әртүрлі, әрқайсысына өз тарифі керек

Есте сақтаңыз: **тарифтер қосылмайды** — әр ұйым өз тарифін бөлек төлейді. Толығырақ: [Бір аккаунтта бірнеше ұйым](/kb/multiple-organizations).

Ал бір заңды тұлғаның ішіндегі бірнеше нүкте болса — бір ұйым, бірнеше кілт жеткілікті.

## Жиі қойылатын сұрақтар

**Бір нүктенің кассирі жұмыс істемей қалса, қалғаны істей ме?** Иә, егер олардың кілттері басқа кассирге байланған болса. Бір кассир үзілгенде тек соған байланған кілттер зардап шегеді.

**Бір нүктенің кілтін жойсам, оның ескі счёттары жоғала ма?** Жоқ. Счёттар орнында қалады, тек жаңа счёт сол кілтпен жасалмайды.

**Бір ұйымға қанша кілт жасауға болады?** Практикада әр нүктеге және әр интеграцияға бір кілттен жеткілікті. Пайдаланылмайтын кілттерді жойып отырыңыз: [API кілттер](/kb/api-keys).

**Менеджер рөліндегі кассир кілтті көре ме?** Жоқ, кілттер оған мүлдем ашық емес.

**Франшиза үшін не дұрыс?** Әр серіктестің ақшасы өз шотына түсуі керек болса — әрқайсысы бөлек ұйым. Ол сценарий [Partner API](/kb/partner-api) арқылы автоматтандырылады.